برخی‌ها فراموش کرده‌اند که خرمشهری هم وجود داشته است

در باب فرهنگ و هنر نوشته ای داریم با عنوان “برخی‌ها فراموش کرده‌اند که خرمشهری هم وجود داشته است” که امیدواریم مورد بهره برداری شما قرار بگیرد.

به نوشته خبرنگار فرهنگ و هنر دفاع پرس، «مجید انتظامی» در طول بیش از ۴۰ سال فعالیت
مستمر در عرصه موسیقی فیلم، آهنگ‌سازی و تدریس خدمات بسیاری به موسیقی کشور معرفی
کرده است. حضور و تاثیر انتظامی در موسیقی فیلم، بخصوص سینمای دفاع مقدس غیر قابل
انکار است.

کارهای انتظامی خاطره انگیزند، چرا که
مهمترین کارهای سینمای دفاع مقدس از نمونه «بوی پیراهن یوسف»، «ترن»، «آژانس شیشه‌ای»،
«از کرخه تا راین»، «دوئل» و …. وجه مهم ماندگاری خود را از موسیقی خود دارند که
ساخته مجید انتظامی است. هر یک از این کارهای فارغ از همه چیز واجد ارزش‌هایی است که
باید مستقلا به آن پرداخته و مورد بررسی و بررسی قرار بگیرند.

در قسمت اول گفت‌وگو با انتظامی به سال‌های
شروع فعالیت‌اش در عرصه موسیقی فیلم اشاره شد. در قسمت دوم این گفت‌وگو پیرامون سمفونی‌های
محیط کاری در انقلاب و سمفونی‌هایی که در عرصه دفاع مقدس ساخته صحبت شده است، که پیشتر می‌خوانید:

دفاع پرس: سمفونی خرمشهر گونه شکل گرفت؟

وقتی من تصمیم گرفتم پیرامون حوادث جنگ تحمیلی کار کنم.
عراق خرمشهر را گرفته بود. من هم تصمیم گرفتم واقعه اشغال این شهر را به روش موسیقی
روایت کنم. من حماسه خرمشهر را دلی شروع کردم، مطلقا بحث دست‌مزد نبود که
بخواهم با تولید این سمفونی به پول برسم، کشور هم موقعیت خوبی نداشت، جنگ تحمیل شده بود
و ما از هر نظر تحت فشار بودیم. پس نمی‌توانستیم توقع سرمایه گذار داشته باشیم. یادم
می‌آید همه چیز کوپنی بود و برای هر چیزی باید صف می‌ایستادیم. در آن شرایط اگر کسی
می‌آمد و هزینه یک ارکستر را تقبل می‌کرد، برای ما کلی ارزش داشت. کار حدودا به نیمه
رسیده بود که قراردادی بسته شد و مراحل تولید سمفونی طی شد. انتهای کار ما هم با آزادی
خرمشهر همراه شد.

سمفونی بی‌کلام بود و اصرار هم داشتم که کلامی روی آن
نیاید چون معتقد بودم موسیقی حرف خود را زده و الزامی به کلام نیست؛ با اینحال چند نفری آمدند استدیو و گوش کردند و گفتند مردم
با موسیقی بی‌کلام بیگانه هستند و ممکن است آن را متوجه نشوند و باید روی آن دکلمه بگذاریم.

من پیش از هرچیز بازهم مخالفت می‌کردم توصیه دادم که اگر در بروشورهایی که همراه کاست
به مردم می‌دهیم بنویسیم که هر قطعه مرتبط به چیزی است مردم متوجه محیط موسیقی می‌شوند
با این وجود آنها اصرار کردند و من هم پذیرفتم و قرار شد یکی بیاید و روی موسیقی دکلمه کند.
یکی از آقایانی که به اسم بود را معرفی کردم و قبول کردند، ایشان آمد و قصه‌ای نوشت
متن خوبی هم بود با اینحال قبول نکردند.

حرف‌شان این بود که پیرامون جنگ نیست. بعد هم
کسی را معرفی کردند که انسان پیشرو و کار بلدی بود. متنی را نوشت و برای من خواند، من هم
نظراتم را دادم و متن تصحیح شد. دنبال گوینده هم بودیم لذا چند نفری آمدند و دکلمه
کردند که راضی کننده نبود.

بهتر دیدیم که خود نویسنده دکلمه کند. حسی که ایشان در
کار می‌گذاشت چیزی بود که می‌خواستیم و بهتر از چیزی بود که گوینده‌های حرفه‌ای اجرا
می‌کردند. سمفونی هم با صدای همین آقا دکلمه و پخش شد. اگر کاست این کار را داشته باشید
می‌بینید که یک طرف آن بی‌کلام است و طرف دیگر آن باکلام. این کار به قدری اثرگذار
بود که چندین بار با رهبران مختلف اجرا شد. خاطره این سمفونی هنوز زنده است و
افرادی که آن را شنیده‌اند
برای من می‌نویسند که چرا این موسیقی را اجرا
نمی‌کنید.

دفاع پرس: چرا اجرا نمی‌کنید دلیل مخصوصی دارد؟

من نه ارکستر دارم
و نه توان مالی جمع کردن ارکستر. جدای از این، برگشت سرمایه هم نیست. الان
استقبال از چیزهای دیگری است. چه کسی می‌آید پول بدهد که حماسه خرمشهر گوش کند؟ انگار
اصلا خرمشهر فراموش شده است. برخی‌ها یادشان
رفته این مملکت چقدر شهید داده برای آنکه خرمشهر پس گرفته شود. چه خون دل‌ها خورده
شده و چه سردارانی را از دست دادیم. امروز دغدغه‌ها عوض شده است. از این جهت نهادی باید
پا پیش بگذارد که توان مالی داشته باشد و نگران برگشت سرمایه نباشد تا سمفونی خرمشهر
از نو اجرا شود.

دفاع پرس: رهبری ارکستر سمفونیک تهران یا ارکستر ملی را
هم به عهده داشتید؟

تنها کارهای خودم را رهبری کردم. هر لحظه هم ارکستر سمفونیک
را رهبری کردم یکی از قطعات خودم بوده است. با این وجود به طرز مستقل که بروم و مثلا «بتوون»
را رهبری کنم، نه پیش نیامده است.

دفاع پرس:
خصوصیت بارز کارهای سینمایی شما این است که زبان تصویری قوی‌ای دارد. چگونه به این
تسلط رسیدید با این وجود به حضور همراه با عزت‌الله انتظامی اشاره کردید با اینحال این را
بیشتر شرح دهید.

نمی‌خواهم چیزهایی را که می‌بگویم به خودم نسبت بدهم. یک هنرمند در وهله
اول در هر رشته‌ای که کار می‌کند باید انسان باشد. اگر توانستی با اسم یک انسان،
جامعه و مردم خودت را درک کنی و به کاری که می‌کنی باور پیدا کردی و صرفا برای
پول کار نکردی، مطمئن باش آن کار در دل می نشیند. این آثاری که من ساخته‌ام تنها
حرف من نبوده حتی حرف مردم کشورم نیز بوده است.

درد دل من با درد دل مردم مشترک
است. برای همین در فکر مردم مانده است. موسیقی من توانسته مکان خودش را پیدا
کند. من به تصویری که می‌بینیم به ویژه در کارهای دفاع مقدسی باور دارم، باورم
این است که با فداکاری مردم زیادی ما است که ایران مانده است. آنها رفتند تا
ما راحت زندگی کنیم. آرامش و امنیت ما را نمی‌شود جایی پیدا کرد. همه این‌ها دلیل
می‌شود درمقایسه با حوادثی که بر این کشور گذشت بی‌اختلاف نباشیم. در کمال تاسف می‌بینید که برخی‌ها
مکررا بهانه می‌آورند و شکایت دارند.

یکشنبه پخش شود////برخی‌ها فراموش کرده‌اند که خرمشهری هم وجود داشته است 

دفاع پرس: چرا بین هنرمندان این همه اختلاف خواست وجود
دارد؟

از روزی که این جناح‌بندی‌ها شکل گرفت و شدت پیدا کرد
همه چیز خراب شد. هر کاری که می‌کنی تو را به یک جبهه ویژه منتسب می‌کنند. در حالی
که هنرمند این حرف‌ها را ندارد. اجازه بدهیم هر کس در مسیری که دوست دارد و باور
دارد کار کند. عده‌ای دوست دارند ترانه بسازند، یکی هم دوست دارد موسیقی فیلم کار
کند، اجازه کار به ایشان بدهیم و ایشان را با غرض ورزی نقد نکنیم. اگر اهل کار باشی در مملکت
ما در عرصه موسیقی کار زیاد است.

با اینحال این نقدهای با غرض ورزی دلیل می‌شود تمرکز روی کار از
دست برود. در طول این سال‌ها خیلی به خاطر اعتقاداتم به من طعنه زده‌اند که شما بهتر
می‌دانید. به هر حال این راه و منش من است، موقع تولید موسیقی فیلم، تنها فیلم نمی‌بینیم
حتی به تصویری که می‌بینم باور دارم. آن باور به نت موسیقی مبدل می‌شود و وقتی که
ساخته شد و نوازنده‌ها اجرا کردند و روی فیلم بیاید به دل شما هم می‌نشیند چون
باور شما هم همین است. من چیزی از خودم نساختم.

دفاع پرس: این جناح‌بندی‌ها در عرصه موسیقی درمقایسه با
سینما کمتر است یا بیشتر؟

در موسیقی کمتر است. چرا که فهم رشته موسیقی به آگاهی
نیاز دارد. باید در این رشته مهارت داشه باشی تا زبان موسیقی را درک کنید و بفهمید
قطعه‌ای که می‌شنوید چه چیزی را بیان می کند.

دفاع پرس: در دهه شصت با استناد به محیط انقلاب که نظرهای
متفاوتی در رابطه با موسیقی وجود داشت، چگونه فعالیت خود را شروع کردید؟

ما از همان ابتدا کار موسیقی فیلم را به سختی انجام می‌دادیم
چون در برزخی قرار گرفته بودیم که بالاخره کار ما حلال است یا حرام. از ۱۲۰ نفری
که در ارکستر سمفونیک نوازندگی می‌کردند ۲۰ نفر ماندند. این تعداد را نمی‌توانستند
اخراج کنند چون پیمان رسمی داشتند. ما همه جا اجرا کردیم. حتی نزد شهید بهشتی هم
رفتیم تا تکلیف خودمان را بدانیم. به جبهه هم سفرهایی داشتیم. از عده ای جاها هم ما را
دعوت می‌کردند. از سمینارها تا بیمارستان امین‌آباد و استادیوم ۱۲ هزار نفری برای
اجرا نیز رفتیم و کنسرت دادیم.

با این وجود در استادیوم به ما حمله شد و سازها را از بین بردند و
ما را کتک زدند؛ یک جو این چنینی وجود داشت. عده ای انقلابیون تندرو درک نمی‌کردند که
موسیقی هم می‌تواند در خدمت انقلاب و خط فکری‌ آنها باشد. اعتقادهای عده ای معدود از
آدم‌ها به قدری تند بود که خیلی چیزها را نمی‌توانستند تحمل کنند. ساز به خودی خود
که صدایی ندارد. هنوز هم نمی‌دانم چرا تلویزیون تصویر ساز را نشان نمی‌دهد. صدای
ساز باید دربیاید آن وقت کسی که ساز را در دست می‌گیرد می‌تواند از این ساز صدای
پیشرو خارج کند یا چیز دیگری.

اهالی موسیقی نیازمند این بودند که راهنمایی شوند یا
با آنها صحبت شود که این مساله به خاطر جنگ تحمیلی و مشکلات ویژه آن دوران محقق
نشد. حتی نزد امام هم رفتند و با ساز قطعه‌ای را اجرا کردند. همین اتفاق دلیل شد
که فضا کمی قابل هضم‌ شود و به مرور شرایط بهتر و بهتر شد.

دفاع پرس: شرایط الان موسیقی به چه نحو است آیا نگاه به
موسیقی درست است یا نه؟

نه چندان هنوز هم این موضوع می‌افتد که جلوی یک کنسرت
را وقت و بی‌وقت می‌گیرند. هنوز موسیقی ما به جایگاهی که باید، نرسیده و کم
کاری شده است. رشته موسیقی در کشور ما هنوز مظلوم است. چرا سینمای ما در دنیا
مکان دارد. برای اینکه مکررا لانسه شده و در فستیوال‌های مختلف معرفی شده است.

پشت
سر کارهای سینمایی ایستاده‌اند و روی آنها سرمایه گذاری کرده‌اند، با اینحال کدام اثر
موسیقایی ما را برده‌اند و در دنیا نمایش داده‌اند. شما فکر می‌کنید ما موسیقی‌ای
نداریم که در دنیا بتواند مطرح شود. باور کنید ما آثاری داریم که درمقایسه با کارهای
آنها زیباترند.

یکشنبه پخش شود////برخی‌ها فراموش کرده‌اند که خرمشهری هم وجود داشته است 

دفاع پرس: برخی از کنسرت‌ها به خاطر عدول کردن از خط
قرمزها باطل می‌شود که دلیل می‌شود دود آن به چشم همه برود. آیا نمی‌شود بزرگانی
مانند شما قدم پیش بگذارند تا مشکلات آن حل شود؟
چراکه اگر یک آدم کارشناس در عرصه موسیقی وارد کار شود بهتر می‌تواند
مدیریت کند.

نه چه کسی حرف من یا «کامبیز روشن‌روان» و «احمد پژمان» را گوش می‌کند.
ما کسی نیستیم که بخواهیم حرفی بزنیم. نه صاحب منصبیم و نه پست و قدرتی داریم. من
در خانه نشسته‌ام و اگر کاری به من توصیه نشود، بیکارم. اگر آدم‌هایی که در
کارشان ثابت قدم هستند و اهل چاپلوسی نیستند استفاده شود، می‌توانیم به فرضیه‌آل برسیم.

باید به سلایق گوناگون احترام بگذاریم در کمال تاسف هر چیزی که طرفدار می یابد
نباید جلوی آن گرفته شود، چه مانعی دارد برخی از سلایق یک نوع از کارها را می‌پسندند.
ما باید سرمایه گذاری روی کاری کنیم که ایمان داریم درست است. الان ببیند که روی چه
آثاری سرمایه گذاری می‌شود. آیا برخی موسیقی‌هایی که پخش می‌شود کپی نازل کارهای
غربی نیست؟ مکررا فریاد می‌زنیم می‌خواهیم انقلاب خود را صادر کنیم، آیا موفق شدیم؟

در عرصه موسیقی موفق نبودیم چون ما داریم موسیقی دیگران را به کشور وارد می‌کنیم.
اکنون چهارتا قطعه پیشرو هم من نوشتم جز طعنه و دشنام برای من چه عایدی‌ای داشت.
این قطعات یکدفعه پخش و بعد هم فراموش می‌شود. شما بگردید، مشاهده نمائید میتوانید
سمفونی خرمشهر را پیدا کنید. اگر این اثر موسیقایی بهایی داشت، باید سرمایه گذاری می‌کردند و ما را می‌فرستادند تا آن را با بهترین تکنولوژی
اجرا و ضبط کنیم که به دنیا معرفی شود. اگر هم ظرفیت ندارد بسیار محشر آنها را کنار
بگذارید.

ادامه دارد …

حتما بخوانید   ترویج فرهنگ دفاع مقدس در شکل ماندگار هنر

امیدواریم نوشته “برخی‌ها فراموش کرده‌اند که خرمشهری هم وجود داشته است” مورد قبول علاقه مندان قرار گرفته است.

منبع

نویسنده : 
تاریخ انتشار : شهریور ۱۲, ۱۳۹۶
دسته بندی : فرهنگ و هنر

دیدگاههای کاربران