بر خرمشهر در گذر لحظه چه گذشت

در باب حماسه و جهاد نوشته ای داریم با عنوان “بر خرمشهر در گذر لحظه چه گذشت” که امیدواریم مورد بهره برداری شما قرار بگیرد.

گروه حماسه و جهاد دفاع پرس: روز سوم خرداد ۱۳۶۱ يکی از بزرگترین پیروزی‌های رزمندگان در هشت سال دوران دفاع مقدس رقم خورد. این شهر ۵۷۸ روز در اسارت نیروهای رژیم بعث بود که نتیجا بعد از ۳۵ روز جان‌فشانی رزمندگان آزاد شد و پرچم اسلام بر فراز مسجد جامع خرمشهر به اهتراز سود. به مناسبت سالروز آزادسازی خرمشهر مروری بر تاریخچه این شهر داشتیم که پیشتر می‌خوانید:

در شروع قرن هفتم هجری، بندری کوچک در ابتدای جزیره آبادان به اسم «محرزه» که «مهمان‌راه» هم به آن گفته‌‌اند، بوجود آمد که محل حال حاضر آن کنار پل خرمشهر است.

بنای دیگر شهر در قرن ۱۳ هجری قمری (۱۹ میلادی) به منظور اهداف سیاسی، اقتصادی بوجود آمد که به دلیل رونق بندر بصره در آن دوره، و گرانی کالاهای وارداتی به ایران مقارن حکومت محمد شاه قاجار گمرکی همراه با رود اروندرود ایجاد شد که با خصوصیت‌های یک بندر بازرگانی تناسب داشت.

تاسیس بندر خرمشهر همراه با بندر بصره دلیل شد که سود ارزی بندر بصره کم شود و بدین جهت «علیرضا پاشا» حاکم بغداد در سال ۱۲۵۳ هجری قمری به خرمشهر هجوم آورد و با غارت و قتل عام این شهر، اولین تعرض و ویرانی آن را به اسم خود در تاریخ ثبت کرد.

موقعیت جغرافیایی و طبیعی خرمشهر

خرمشهر با وسعتی قریب به ۹۶ کیلومتر مربع در منته‌الیه جنوب‌غربی جلگه خوزستان و در محل تلاقی سه رود مهم کارون، اروندرود و بهمن‌شیر بنا شده که به دلیل نزدیکی به منطقه استوایی از آب و هوایی گرم دارا است. این شهر از شمال به شهر اهواز و از جنوب به آبادان و از مغرب به فاصله ایران و عراق محدود می‌شود. خرمشهر تا اهواز ۱۲۸ کیلومتر و تا بصره ۴۰ کیلومتر و تا نزدیکترین شهر مجاور خود یعنی آبادان ۲۳ کیلومتر فاصله دارد. این شهرستان از چهار بخش: مرکزی، شادگان، بندر خرمشهر و هندیجان تشکیل شده که مجموعاً به وسیله رود کارون به ۲ بخش شرقی- غربی تقسیم شده است. جمع قراء و قصبات شهر خرمشهر ۲۳۷ عدد است و جمعیت آن قبل از وقوع جنگ تحمیلی ۲۲۰ هزار نفر تخمین زده می‌شود.

حتما بخوانید   ارتش در بین نهادها و مردم بسیار پرطرفدار است

خرمشهر از حدود ۲۰۰ سال قبل به این طرف به دلیل ارزش استراتژیک ممتازاش پیوسته مورد استقبال استعمارگران قرار گرفته و به دفعات مورد هجوم و اشغال قوای خارجی درآمده است. با اسم نمونه خرمشهر در سال ۱۸۳۳ میلادی به وسیله امپراطوری عثمان و در سال ۱۸۵۷ میلادی به دست انگلیسی‌ها و در سال ۱۹۸۰ میلادی به وسیله ارتش متجاوز عراق مورد حمله و اشغال قرار گرفت.

با کشف ماده مهم و پول ساز نفت در خوزستان در سال ۱۹۰۸ میلادی و مجاورت خرمشهر با جزیره آبادان که بعدها پالایشگاه مدرنی در آن ساخته شد، ارزش خرمشهر بیش از قبل مورد استقبال استعمارگران قرار گرفت. به طوری که تا سال ۱۹۳۶ ایران صحنه کشمکش‌ها و بازی‌های سیاسی انگلیس برای تجزیه خرمشهر و از طرف دیگر دشت‌یابی به راه آبی کارون بوده است.

از دیگر دلایل ارزش بندر استراتژیک خرمشهر، می‌توان یورش متفقین طی جنگ جهانی دوم به این شهر را ذکر کرد. به این معنی که در جستجوی هجوم آلمان به روسیه، متفقین تصمیم می‌گیرند بدون توجه به حقوق مردم ایران، از خرمشهر با اسم پل برای ارسال ابزارهای به جبهه روسیه بهره ببرند و آن را پایگاه دریائی خود سازند. انگلیسی‌ها نیز به منظور اجرای مقاصد پلید خود در تعمیر و پیشرفت و تاسیسات بندری خرمشهر تلاش کردند و بعد از انتهای جنگ به بهانه هم کاری در نفت ایران در نفوذ خود در این منطقه افزودند.

بعد از ملی شدن نفت و کودتای آمریکایی- انگلیسی ۲۸ مرداد با استناد به سیاست غربیان مبنی بر ژاندارم ساختن رژیم شاه در منطقه خرمشهر به شکل‌بندری اروپائی و به دور از هر گونه ضوابط و معیارهای اسلامی، سود.

حتما بخوانید   اگر خفه‌ام کنند سازش نخواهم کرد

شهر خرمشهر، در جنوبی‌ترین نقطه مرزی جمهوری اسلامی ایران، به دلیل تجاوز ارتش عراق به نمایندگی از استکبار جهانی و ضربه‌های نیروهای نفوذی دشمن در داخل کشور، ابتدا آبان ماه سال ۱۳۵۹، بعد از ۳۴ روز مقاومت جوانان دلاور خرمشهری، به اسارت دشمن سود. بعد از این، آزادسازی خرمشهر، بزرگترین آرزوی رزمندگان شد و این انتظار، روز سوم خرداد ماه سال ۱۳۶۱ به سر آمد و شهر «خرمشهر»، در سایه حماسه‌های رزمندگان اسلام، آزاد شد.

خرمشهر، از شهریور ۱۳۵۹ تا خرداد ۱۳۶۱، از حریق دور و نزدیک دشمن در امان نمانده بود. ارتش عراق، خوی تجاوزگرانه خود را در دوران اسارت خرمشهر نمایش داده بود و بعد از آزادسازی، تنها خرابانه‌های شهر،‌ دیده می شود. به دلیل آنکه کار بازسازی جاهای آزاد شده جنگی، بعد از آزادی هر منطقه، فورا شروع می‌شد، کار بازسازی شهر خرمشهر نیز با فاصله کمی بعد از آزادسازی شروع شد و مسوولیت آن به عهده مردم قرار داده شد.

گزارش‌های استان های تهران در آن دوران نشان می‌دهد که در سال ۱۳۶۲، کمیته بازسازی شهر خرمشهر تشکیل شده است و در همان لحظه هزار و ۵۰۰ واحد مسکونی به وسیله نیروهای مردمی که عمدتاَ از پرسنل نیروی هوایی بودند بازسازی شد که در کمال تاسف این تعداد واحد مسکونی در سال ۱۳۶۳ به دلیل حملات هوایی و موشکی دشمن از نوَ ویران و بازسازی متوقف شد.

بر خرمشهر در گذر لحظه چه گذشت

بعد از انتهای جنگ در سال ۱۳۶۷، کار بازسازی شهر خرمشهر به وسیله مردم شهر تهران از سر گرفته شد. سال ۱۳۶۸، نقطه اوج معرفی برنامه و برنامه‌های معرفی شده برای بازسازی خرمشهر است. از سال ۱۳۶۹، تا اینجای کار هم، همه ساله، اخبار تازه ای از راه‌اندازی بخش‌های مختلف بازسازی شده خرمشهر در نشریات همگانی انعکاس یافته است با اینحال نگرانی که دلیل شد شهر خرمشهر با گذشت سال‌ها از انتهای جنگ، ظاهر شهر تفاوت مشهودی نداشته باشد. با این وجود نمی‌توان به طرز کامل منکر آبادانی‌های این شهر شد.

حتما بخوانید   کمپانی ایران با 16 تیم در مسابقات نظامی جام دوستی 2017 روسیه

بر خرمشهر در گذر لحظه چه گذشت

نگرانی از آن بود که مبادا روند بازسازی خرمشهر، وجهه حماسی شهر «خرمشهر» را که روزی از رد خون فرزندانش، «خونین‌شهر» شده بود تحت تاثیر قرار دهد. بدین خاطر امروز که در شهر قدم برمی‌داریم، بیننده صحنه خرابی‌های جنگ در چهره شهر هستیم. عده ای از مردم شهر خرمشهر، گلامند از موقعیت شهر هستند و عده ای دیگر این شهر را قلب تاریخ کشور می‌دانند، به همین خاطر علاقه‌مندند که ظاهر شهر تغییری نکند و آن حس حماسی بر بینندگان شهر، تاثیر بگذارد.

انتهای پیغام/ ۱۳۱

امیدواریم نوشته “بر خرمشهر در گذر لحظه چه گذشت” مورد قبول علاقه مندان قرار گرفته است.

منبع

نویسنده : 
تاریخ انتشار : اردیبهشت ۲۶, ۱۳۹۷
دسته بندی : حماسه و جهاد

دیدگاههای کاربران