ماهواره‌برهای ایرانی از «کاوشگر» تا «سپهر»

در باب دفاع و امنیت نوشته ای داریم با عنوان “ماهواره‌برهای ایرانی از «کاوشگر» تا «سپهر»” که امیدواریم مورد بهره برداری شما قرار بگیرد.

گروه دفاعی ایمنی دفاع پرس ـ رحیم محمدی؛ پرتاب
ماهواره‌بر «سیمرغ» به فضا که بازتاب‌های متعددی را در محیط بین المللی در جستجوی
داشت، نشان داد که ایران بازهم در قسمت ماهواره‌برها بی توجه به دیگر کشورهای مطرح
جهان، فعالیت می‌کند و این مسئله هم باعث ناراحتی و عصبانیت کشورهای غربی صاحب اسم در
این عرصه مانند آمریکا شده است.

لذا پرتاب ماهواره بر سیمرغ که در تاریخ پنجم مرداد
۹۶ روی داد، ما را برآن داشت تا در خبری به معرفی ماهواره‌برهای
کشورمان بپردازیم.

اولین حضور در فضا با کمک روس‌ها

اولین ماهواره مخابراتی ایران که به اسم سینا یا سینا-۱
در ۶ آبان ماه سال ۱۳۸۴، به فضا پرتاب شد، به وسیله موشک ماهواره‌بر کاسموس ۳
M روسی با موفقیت در مدار ویژه ایران قرار داده شد؛ ماهواره‌ای که به سفارش
وزارت علوم، بررسی ها و تکنولوژی در کمپانی «پالیوت» در شهر «اُمسک» روسیه دیزاین و ساخته
شده بود.

«کاوشگر ۱» اولین موشک ماهواره‌بر تولید ایران

کاوشگر ۱ که اولین موشک فضایی ماهواره‌بر ایران است و
ماموریت حمل ماهواره ایران به فضا را برعهده داشت، در ۱۵ بهمن ۱۳۸۶ به فضا پرتاب شد؛
موشکی که نمونه ابتدایی ماهواره‌بر سفیر شمرده می‌شود و با تولید و پرتاب آن، ایران نهمین
کشوری شد که توانمندی ارسال ماهواره به فضا را پیدا کرد.

کاوشگر ۱ موشکی
دومرحله‌ای است که در مرحله در ابتدا موشک ۱۰۰ ثانیه بعد از پرتاب از آن جدا شده و با چتر
نجات به زمین فرود آمده؛ با اینحال مرحله دوم آن تا ارتفاع ۲۰۰ کیلومتری بالا رفته، بعد از
گردآوری و ذخیره داده‌های هواشناسی و امواج الکترومغناطیسی در مسیر خود، با چتر نجات
بر زمین فرود می‌آید.

پرتاب کاوشگر ۱ در حقیقت آزمایشی برای قرار دادن سنجش
کارکرد مطلوب آن در حمل ماهواره و موقعیت پایین سیستم‌های ماهواره در شتاب بالا، شرایط
دما و خلاء بود.

 

و پیشتر… «سفیر»

۲۸ مرداد ۱۳۸۷، نمونه نهایی ماهواره‌بر سفیر که مقرر شده بود
برای پرتاب ماهواره «امید» به کار رود با اسم «سفیر امید» و بدون حمل ماهواره با موفقیت
تست پروازی کامل خود را پشت سر گذاشت و بعد از آن موشک ماهواره‌بر «سفیر ۱» که بعد از سپری کردن لحظه ۱۰ ساله برای بومی کردن
اجزای تولید آن و نیز با بکاربردن بیش از ۱۰ هزار نوع قطعه در اجزای مختلف اعم از موتور،
بدنه، هدایت و کنترل، توانستند با موفقیت ماهواره امید تولید ایران را در بهمن ۱۳۸۷ در مدار زمین قرار دهند.

سفیر-۱؛ ماهواره‌بری ۲ مرحله‌ای با دیزاین دارای اختلاف از شکل
دماغه در مقایسه با موشک‌های بالستیک است که هر دو مرحله آن از سوخت مایع سود می‌برند
و محموله فضایی آن در دماغه موشک یعنی بالای مرحله دوم کار قرار داده می‌شود.

ماهواره‌برهای ایرانی از «کاوشگر» تا «سپهر» 

بنا بر معلومات مطرح شده، پیشران مرحله اول از بهسازی
موتور تازه ترین نسل‌های موشک‌های «شهاب-۳» و «قدر» انتشار یافته که از سامانه تغییر بردار
رانش به کمک ۴ بالک کوچک تعبیه شده در خروجی موتور سود می‌برد.

موتور مرحله دوم آن با اینحال توانایی تغییر کامل زاویه بخش خروجی
خود را داشته که نمونه کاملی از سامانه تغییر بردار رانش و اولین سامانه کامل از اینگونه
در کشور شمرده می‌شود که به گفته مردم مطلع از تکنولوژی‌های هوافضایی کشور، با تلاش‌های شهید حسن تهرانی مقدم به ثمر نشسته است.

این موشک حاوی طول ۲۲ متر، قطر ۱٫۲۵ متر، وزن کل
۲۶٫۵ تن، نيروی رانش مرحله اول ۳۲ تن نيرو و مرحله دوم ۳٫۴ تن نيرو، لحظه کارکرد مرحله
اول ۱۴۹٫۵ ثانيه، مرحله دوم ۳۱۲٫۵ ثانيه بوده و برای پرتاب یک محموله حدود ۲۷ کیلوگرمی
در زاویه میل مداری ۵۵ درجه دیزاین شده است.

ماهواره‌برهای ایرانی از «کاوشگر» تا «سپهر»

حتما بخوانید   بازی «مبارزه در خلیج عدن 2» معرفی شد

با این وجود نمونه‌های دیگر این موتورها به ترتیب لحظه کارکرد
۱۵۰ و ۳۱۵ ثانیه دارند؛ این ماهواره‌بر با رسیدن به سرعت حدود ۲۸ هزار کیلومتر بر ساعت
به وسیله دو مرحله خود است که می‌تواند ماهواره‌ها را در مدار تزریق کند.

تأمین این سرعت به وسیله یک ماهواره‌بر ۲ مرحله‌ای برای مردم زیادی
از صاحبنظران خارجی چشمگیر بود به طوری که باعث شد از آن با اسم یک دستاورد
بزرگ برای صنعت موشکی ایران یاد کنند.

گونه سفیر-۱ب با بهسازی‌های صورت گرفته در پیشرانه که
نیروی تولیدی آن از ۳۲ تن به ۳۷ تن رسیده توان قراردهی ماهواره‌های حدود ۵۰ کیلوگرمی
را در همان مدار بیضوی ۲۵۰*۳۷۵ کیلومتری دارد؛ بعد از آن یک پرتاب موفق دیگر نیز برای
هر یک از گونه‌های سفیر-۱آ و سفیر-۱ب گزارش شد که به ترتیب حامل ماهواره‌های ۱۵٫۳
کیلوگرمی رصد-۱ و ۵۰ کیلوگرمی نوید علم و صنعت بودند.

اکنون توانمندی ماهواره‌برهای کشورمان به حدی است که تا اینجای کار
ماهواره‌های «امید»، «رصد» و «نوید» به ترتیب با کمک ماهواره‌برهای سفیر، سفیر ۱-آ
و سفیر ۱-ب در مدار قرار گرفته‌اند.

و این دفعه «سیمرغ»

نسل بعدی ماهواره برهای ایرانی، سفیر-۲ یا سیمرغ اسم گذاری شده
که نمونه مقیاس حقیقی آن در سال ۱۳۸۸ معرفی شد. این موشک نیز ۲ مرحله‌ای بوده و برای
تزریق ماهواره‌هایی به جرم حدود ۱۰۰ کیلوگرم در مدار ۵۰۰ کیلومتری یا ماهواره‌های سنگین‌تر در مدارهای پائین‌تر ساخته شد.

موشک ماهواره‌بر «سیمرغ» ماهواره‌بر دو مرحله‌ای تولید
صنایع هوافضای جمهوری اسلامی ایران در ۱۴ بهمن ۱۳۸۸ روز ملی تکنولوژی فضایی معرفی و
در تاریخ ۵ مرداد ۱۳۹۶ به فضا پرتاب شد؛ این ماهواره‌بر می‌تواند توان ضروری را برای
قرار دادن ماهواره‌ها با وزن حداکثر ۱۰۰ کیلوگرم در مدار ۵۰۰ کیلومتری زمین تأمین کند.
به عبارت دیگر ماهواره بر «سفیر۲» موشک حامل ماهواره از کلاس سبک است که می‌تواند ماهواره‌ای سبک را در مدار
LEO قرار دهد.

حتما بخوانید   انهدام یک تیم تروریستی تکفیری در منطقه عمومی قصرقند

پردازش نشان می‌دهد که نزديک به ۱۴۴ تن نيروی رانش برای
قرار دادن يک ماهواره ۱۰۰ کيلوگرمی در ارتفاع ۵۰۰ کيلومتری مورد نياز است. از اين رو
برای رسيدن به اين مقدار رانش، ۴ موتور بهينه شده مورد بهره برداری در مرحله اول سفير،
که هر یک از آنها رانشی تقريبا به اندازه ۳۲ تن نيرو دارند، کلاستر شده‌اند يعنی برای
رسيدن به قدرت‌های بالاتر به روش خوشه‌ای کنار هم قرار گرفته‌اند و در کل حدود
۱۲۸ تن نيرو را معرفی می‌دهند.

ماهواره‌برهای ایرانی از «کاوشگر» تا «سپهر» 

سيمرغ ۸۵ تنی بايد بتواند در لحظه پرواز زاويه خوب
را بگيرد، برای اين منظور ۴ موتور يا به عبارت دقيقتر محفظه کنترلی ديگر نيز در مرحله
اول سيمرغ حضور خواهند داشت که نزديک به ۱۵ تن نيرو ايجاد می‌کند که با اضافه شدن
این نیرو به رانش تولیدی موتور مرحله اول مقدار نیروی ضروری تأمین می‌شود.

با این وجود در نمونه نهایی سیمرغ امکان دارد از موتوری بر مبنای
موتور سفیر-۱ب که رانش ۳۷ تنی دارد استفاده شود. بدين ترتيب با بهره برداری از پيشرانی
که قبلاً به خوبی تلاش نموده، يکي از اصلی‌ترين بخش‌های ماهواره بر سيمرغ، تکمیل شد.

بدین ترتیب موتور مرحله اول سيمرغ به گونه‌ای دیزاین شده
است که بتواند ماهواره‌برهای سنگین‌تر بعدی را نیز تأمين کند يعنی تمام عضو های اين خانواده
که برنامه ریزی شده است در سال‌های آينده ماهواره‌های سنگين‌تری را در مدار قرار دهند با همين
موتور کار خواهند کرد.

این موشک ماهواره‌بر حاوی ۷۷ تن وزن،۲۶ متر طول و ۲٫۵ متر
قطر است و وزن آن در لحظه شروع به حدود ۱۰۰ تن خواهد رسید. از اینرو ماهواره‌بر «سیمرغ»
با بهره برداری از نسل تازه و پیشرفته موتورهای سوخت مایع قادر خواهد بود به سرعتی برابر
۷۵۰۰ متر بر ثانیه دست یابد به عبارت دیگر موتور آن می‌تواند ماهواره‌هایی با وزن حداکثر
۷۰۰ کیلوگرم را در مدار هزار کیلومتری زمین قرار دهد.

در حقیقت ماهواره‌بر «سیمرغ» موشکی دومرحله‌ای با سوخت
مایع است که ماموریت ابتدایی آن قرار دادن ماهواره «طلوع» به جرم حداقل ۱۰۰ کیلوگرم در
مداری با ارتفاع حضیض ۵۰۰ کیلومتر و زاویه میل مداری ۵۵ درجه است.

«سپهر»

ماهواره‌‌بر «سپهر» نمونه تکمیل شده ماهواره بر «سفیر۲»
است که ۴ موتور در مرحله دوم دارد و از سیستم جداسازی ماهواره، حسگرها و سیستم تله‌متری،
ابزارهای زمینی و هدایت و کنترل و پایگاه پرتاب ماهواره و گسترش ارتفاع و طول موشک
دارا است.

ماهواره‌‌بر سپهر توانایی حمل و انتقال ماهواره‌هایی با
وزن ۷۰۰ کیلوگرم را دارد و می‌تواند آن‌ها را تا ارتفاع بیش از هزار کیلومتری در مدار
قرار دهد.

در چنین موقعیتی هنوز معلومات دقیقی از موشک ماهواره‌بر «سپهر» پخش
نشده با اینحال با استناد به برد «سپهر» این موشک باید موشکی با سوخت جامد ۳ یا ۴ مرحله‌ای
باشد که با استناد به برنامه شهید تهرانی مقدم (موشک ماهواره‌بر قائم) ساخته شده است.

بدین ترتیب بنا بر معلومات پخش شده، قطر مرحله اول این
موشک ۳٫۵
متر و ارتفاع آن ۲۰ متر بوده و برای رساندن
محموله به مدار هزار کیلومتری دیزاین شده است.

انتهای پیغام/۲۳۱

حتما بخوانید   ضرورت گسترش توان رزمی و عملیاتی مرزبانان در سرکوب اشرار و متجاوزان مرزی

امیدواریم نوشته “ماهواره‌برهای ایرانی از «کاوشگر» تا «سپهر»” مورد قبول علاقه مندان قرار گرفته است.

منبع

نویسنده : 
تاریخ انتشار : مرداد ۷, ۱۳۹۶
دسته بندی : دفاع و امنیت

دیدگاههای کاربران