مرور خاطرات جنگ‌زدگان به روایت نمایشگران «زاغ»

در باب فرهنگ و هنر نوشته ای داریم با عنوان “مرور خاطرات جنگ‌زدگان به روایت نمایشگران «زاغ»” که امیدواریم مورد بهره برداری شما قرار بگیرد.

گروه فرهنگ و هنر دفاع پرس ـ رسول حسنی؛ در فصل داغ تابستان و کمرنگی حضور کارهای دفاع مقدسی رو صحنه نمایش، اجرای «زاغ» یک اتفاق خوش آیندی است که باید قدر دانست.

«زاغ» جریان دلدادگی رعنا و بشیر، پسر عمو و دختر عموی کرمانشاهی است. آن‌ها سی سال قبل از این پایین آوار ناشی از بمباران عراق مدفون شده‌اند و اکنون تکه‌های استخوان رعنا به بهانه تولید پارک از پایین خاک بیرون آورده می‌شود و جنازه بشیر بازهم پایین خاک باقی می‌ماند.

در طول نمایش متوجه می‌شویم آنها به خاطر اختلافات پدرانشان نتوانسته‌اند به هم برسند و جناره‌های آنها نیز به دلیل دلچسب سازی شهر از هم جدا می‌شود. مهندس دلچسب سازی فردی است به اسم غلام ابرو یعنی همان خواستگار سمج و پول‌ دار رعنا.

بزرگترین حسن «زاغ» این است که اصلا ادعای دفاع مقدسی بودن ندارد و همه اشاراتی که به جنگ می‌شود با ذات جریان در رابطه است و به همین خاطر روایت کارگردان در نمایش «زاغ» روایتی صادقانه است.

با وجود این این زبان صادقانه گاهی به لکنت می‌افتد با اینحال در مقایسه با کارهای زیاد دفاع مقدسی که پر از است کنایه و دست و پا زدن در نماد بازی‌ها و سمبل‌گرایی‌ها قابل تامل است.

عمده ضعف «زاغ» در ساختار جریان آن است. از نیمه نمایش مخاطب متوجه می‌شود که رعنا و بشیر روحی هستند که اجسادشان ۳۰ سال پیش پایین آوار مانده است و ماشین جریان در مسیر دیگری می‌افتد. این تغییر در مسیر روایت ناشی از خستگی نویسنده در گره افکنی‌ها و باز کردن آن‌ها دارد.

حتما بخوانید   12 تیرماه؛ اختتامیه مسابقه بین‌المللی کارتون و کاریکاتور ترامپیسم

اگر از همان ابتدا متوجه می‌شدیم که با روح رعنا و شریف مواجه هستیم یا این موضوع به انتهای بندی آن موکول می‌شد با روایت پیچیده‌تر و تکان دهنده‌تری روبه‌رو بودیم. این ضعف در ساختار جریان در بازی بازیگرانش، «الهه ناظری» و «پژمان احمدی» اثر خود را قرار داده است. چرا که نمایشنامه در بهترین حالت نقشه راه بازیگر است.

هر چقدر این نقشه کارآمدتر باشد تکلیف بازیگر با نقش و متن روشن‌تر خواهد بود و با این وجود کاراکتری که روی صحنه ایجاد می‌شود با مخاطب رابطه بهتری برقرار خواهد نمود. حتی اگر کاراکتری که روی صحنه دیده شود انتزاعی و تجریدی باشد.

تماشاگر در نمایش به دلیل بازیگر است که وارد جهان نمایش می‌شود نه جریان و دیزاین صحنه و موسیقی و نور و موارد دیگر. اگر دیالوگی که در متن می باشد، کارکرد دراماتیک نداشته باشد و عنصر دیالوگ به گفتگو تقلیل بیابد نه بازیگر چنان که باید به وظیفه خود رفتار می‌کند و نه مخاطب می‌تواند بازیگر را باور کند.

وجود انبوه پرهای کبوتر در وسط صحنه جز اینکه بر «کفتر باز» بودن بشیر تاکید و تائید داشته باشد چیز کارکرد دیگری ندارد. بخصوص اینکه جز یکی دو اشاره مختصر به کبوترها، به پرها اشاره‌ای نمی‌شود. از این حیث وجود پرهای سفید که می‌موفق شد مبدل به کاراکتر شود در رفتار عقیم می‌ماند و بلااستفاده باقی می‌ماند.

در همین صحنه با دو قطعه تخته روی صحنه که نماد تخت خواب است، استفاده خوبی می‌شود به نحوی که بدون آن‌ها نمایش دچار نقص می‌شد. این تخت خواب در طول نمایش از یک شی خارج و خود مبدل به نماد و نشانه‌ای می‌شود برای جدایی ابدی رعنا و بشیر.

حتما بخوانید   دلخوری از یک مسوول را به دفاع مقدس تعمیم ندهیم

چون محیط نمایش در اتاق خوابی ویران شده از بمباران اتفاق می‌افتد بهتر بود از المان‌هایی که به خاطر نزدیک تر است استفاده می‌شد. چیزهایی مانند آینه، خاک، پنجره و … . اگر هم اصراری بر وجود پرهای کبوتر در صحنه از جانب کارگردان است، باید خود کبوتر نیز دیده می‌شد.

با همه مواردی که اشاره شد نمایش «زاغ» را باید دید تجربه دیدن این اثر همراه با همه معایب و محاسنی که دارد اثبات این مدعاست که هنوز قصه‌های ناگفته بسیاری می باشد که به آن توجهی نشده است یا کمتر پیرامون آن شنیده و دیده‌ایم.

جریان «زاغ» جریان جنگ‌زدگانی است که کسی سراغ آن‌ها نمی‌رود مگر آنکه بیل‌های مکانیکی جسد یکی از آن‌ها را از پایین خاک بیرون بیاورد. جریان جنگ تحمیلی تنها جریان رزمندگان و حماسه‌ها و باز روایی عملیات‌ها نیست. مردم عادی که ناگهان سیل بمب بر سرشان آوار شده نیز بخشی از تاریخ دفاع مقدس است؛ بخشی که مغفول مانده و باید گفته شود. نمایش «زاغ» گامی مثبت در این جهت است.

نمایش «زاغ» به نویسندگی «آرش منصوری»، کارگردانی «حسن همتی»، تهیه کنندگی «هاریکا ایمانی» و بازیگری «الهه ناظری» و «پژمان احمدی» از روز سه‌شنبه ساعت ۱۸:۳۰ در تالار استاد مشایخی روی صحنه رفته و اجرای آن بازهم ادامه دارد.

انتهای پیغام/ ۱۶۱

امیدواریم نوشته “مرور خاطرات جنگ‌زدگان به روایت نمایشگران «زاغ»” مورد قبول علاقه مندان قرار گرفته است.

منبع

نویسنده : 
تاریخ انتشار : تیر ۱۴, ۱۳۹۷
دسته بندی : فرهنگ و هنر

دیدگاههای کاربران