نقد مدیران تئاتر در نمایشنامه «مجلس ضربت زدن»

در باب فرهنگ و هنر نوشته ای داریم با عنوان “نقد مدیران تئاتر در نمایشنامه «مجلس ضربت زدن»” که امیدواریم مورد بهره برداری شما قرار بگیرد.

گروه فرهنگ و هنر دفاع پرس ـ رسول حسنی؛ بعد از ورود اسلام به ایران و گرایش ایرانیان به آن اغلب مناسک و آیین ایرانی رنگ و بوی اسلامی به خود گرفت.

به مرور لحظه و طی قرون متمادی رسومی مانند «سوگ سیاوش» و «سوگ ایرج» و … کارکرد خود را به آیین‌های عاشورایی داد. به مرور لحظه آیین‌هایی چون تعزیه و شبیه به‌خوانی شکل گرفت. این آیین‌ها اگر چه از جانب مراجع دینی چندان جدی گرفته نشد؛ با اینحال به دلیل رابطه تنگاتنگ آن با مردم هیچ‌گاه از بین رفت.

غیر از تعزیه و هنرهای مرتبط با آن، در محیط به اصطلاح روشنفکری تئاتر نیز به تاریخ اسلام  پرداخته شده و می‌شود.

هنرمندان تئاتر سخت بزرگتری درمقایسه با هنرمندان تعزیه دارند و در محیط سخت‌تری کار می‌کنند. اغلب تئاتری‌ها به دلایل گوناگون پایین تیغ سانسور و فیلتر میمزی‌های بسیاری هستند.

با این وجود اغلب آنها بیش از آنکه دینی باشند، خواست‌ای هستند. پیوسته هنرمندان تئاتر پایین نگاه خواست‌ای مدیران فرهنگی و غیر فرهنگی تلاش نموده‌اند و می‌کنند.

«بهرام بیضایی» در نمایشنامه «مجلس ضربت زدن» این معضل را نقد کرده است.

این نمایشنامه با وجود این پیرامون شهادت امام علی (ع) است؛ با اینحال در لایه‌های زیرین خود سانسورها و ممیزی‌های بی‌دلیلی که پرداختن به زندگی ائمه را سخت کرده، مورد بررسی قرار داده است.

به چه نحو می‌شود به زندگی امام علی (ع) پرداخت؛ با اینحال حضور آن را روی صحنه ندید. ممکن است نکته‌ای که مطرح می‌شود این است که چون در سینما امکان تصویر سازی از اهل بیت (ع) ممکن نیست، در صحنه تئاتر هم نباید چنین اتفاقی بیفتد. در شرایطی که مدیوم سینما اختلاف ماهیتی با تئاتر دارد. در تئاتر و با این وجود تعزیه مخاطبان با قرار دادهای از قبل تعیین شده‌ای یک اثر هنری را مشاهده می‌کنند.

حتما بخوانید   رباعی‌های سعیدی‌راد در وصف حضرت زهرا (س)

آنها در مجلس شهادت اهل بیت (ع) این باور را دارند کسی را که می‌بینند چه از اولیا باشد چه اشقیا اصل نیستند، حتی «شبیه به» آن را بازی می‌کنند؛ با اینحال در سینما هیچ قرار دادی نیست. به هر میزان بر پرده نقره‌ای قابل مشاهده است را اصل تصور می‌کنند.

شخصیت‌های نمایش «مجلس ضربت» بخصوص شخصیت نویسنده با این سخت مواجه هستند که وقتی در نمایشی که راجع به امام علی (ع) است، آن حضرت نباید دیده شود. طبعا شخصیت ابن ملجم یا قطام (که در وجود آن تردید است) جلوه می‌کند. از این حیث یک اثر نمایشی به نقیض خود مبدل می‌شود.

نمایشنامه «مجلس ضربت زدن» هم اثری پیرامون جامعه تئاتری است و هم اثری پیرامون امام علی (ع) که در هر دو وجه درست رفتار کرده است. در حقیقت ما در این اثر بیننده تلاش نافرجام یک گروه نمایشی برای به صحنه بردن شهادت امام علی (ع) هستیم.

بر خلاف آنچه که تصور می‌شود «مجلس ضربت زدن» سعی ندارد بازتابی از چهره امام علی (ع) باشد که در این راه موفق رفتار کرده یا نکرده است.

از نگاهی دیگر «مجلس ضربت زدن» شکوائیه و حسب حال هنرمندان تئاتر است که می‌خواهند پیرامون بزرگان اسلام کار کنند؛ با اینحال به دلیل معضلات ریز و درشت نمی‌توانند.

مدیران فرهنگی باید به این نکته توجه باشند که اگر به این نیاز جامعه هنری جواب ندهند و از معضلات موجود کم نکنند بی تردید اتقاقات دیگری خواهد افتاد که به نفع محیط تئاتری نیست. به جای تراشیدن بهانه‌های مختلف راه ورود موضوعاتی پیرامون تاریخ اسلام را به صحنه‌های تئاتر باز کنند.

حتما بخوانید   اربعین حسینی؛ بزرگترین نشست جهان اسلام

انتهای پیغام/ ۱۶۱

امیدواریم نوشته “نقد مدیران تئاتر در نمایشنامه «مجلس ضربت زدن»” مورد قبول علاقه مندان قرار گرفته است.

منبع

نویسنده : 
تاریخ انتشار : خرداد ۱۰, ۱۳۹۷
دسته بندی : فرهنگ و هنر

دیدگاههای کاربران