نقش گردان «بابلیون» در نبرد با داعش/ در تولید «مستند بحران» باور حرف اول را می‌زند

در باب فرهنگ و هنر نوشته ای داریم با عنوان “نقش گردان «بابلیون» در نبرد با داعش/ در تولید «مستند بحران» باور حرف اول را می‌زند” که امیدواریم مورد بهره برداری شما قرار بگیرد.

به نوشته خبرنگار فرهنگ و هنر دفاع پرس، «محمدمهدی بهرامی‌نژاد» از مستندسازان درستی است که در عرصه مستند بحران سرگرم به فعالیت است که «برادر»، «بازمانده»، «زندانی»، «نیویورک ـ دمشق» از کارهای این هنرمند است.

ایشان در هشتمین جشنواره فیلم عمار با مستندهای «برادر» و «بازمانده» حضور دارد. از آنجایی که مستند بحران در کشور ما سابقه طولانی‌ای ندارد، پیرامون این نوع از مستندسازی و معضلات و مشکلات آن، با بهرامی‌نژاد گفت‌وگویی انجام داده‌ایم که پیشتر می‌خوانید.

دفاع پرس: چه شد که تصمیم گرفتید وارد حیطه مستندسازی بحران شوید؟

من سال‌ها در تولید فیلم اکتیو بودم با اینحال وقتی که جنگ سوریه پیش آمد احساس کردم که باید وارد حیطه مستندسازی شوم. این امکان هم بود که با اسم رزمنده بروم با اینحال دیدم که بحث ثبت و انتقال این جهاد هم مهم است و باید کسی به این مسئله پرداخت کند، این شد که احساس تکلیف کردم تا به سوی مستند بحران بروم. از آنجایی که به زبان عربی هم تسلط نسبی داشتم کار برای من راحت‌تر شد. اولین کارم هم تولید یک مستند به اسم «زندانی» در عراق بود.

یکی از دوستان من یک سوژه‌ای برای من تعریف کرد که به نظرم دلنشین بود. مسئله جریان به فردی اختصاص داشت که مخالف صدام بوده و دستگیر می‌شود با اینحال به نحوی آزاد شده و سرگرم جنگ با داعش می‌شود. این مستند جواب به این شبهه بود که ما چرا با عراق امروز روابط دوستانه‌ای داریم، همزمان با اینکه همین عراق سال‌ها پیش به خاک ما حمله کرده بود. من در این فیلم می‌خواستم بگویم ما به عراقی کمک می‌کنیم که میانه‌ای با حزب بعث نداشته و ندارد و اغلب عراقی‌ها هم همین گونه هستند.

حتما بخوانید   تهاجم فرهنگی دشمنان نیازمند مراقبت بیشتر است

مستند بعدی هم «برادر» اسم گذاری شده. این مستند پیرامون دو دوست شیعه و سنی است که همراه با هم علیه داعش می‌جنگند. بعد از این سفر هم برای تولید یک فیلم به سوریه رفتم. در آنجا هم سعی کردم موضوعی که کار می‌کنم جواب به شبهاتی باشد که در سطح جامعه مطرح شده است. در بیشتر مواقع هم سعی کرده‌ام طوری کار کنم که درگیر خبر تایید نشده نباشم و در مواجهه با اخبار غیر موثق روشنگری کنم.

مستند «نیویورک ـ دمشق» پیرامون یک ایرانی است که در دمشق زندگی می‌کرد. من ایشان را با اسم راوی فیلم در نظر گرفتم که سراغ خانواده‌های مسیحی می‌رود که در مبارزه با داعش شهید داده‌اند. من در این فیلم برای این سراغ شهدای مسیحی رفتم که مردم دنیا با یک طیف دیگر از قربانیان تروریسم، آشنا شوند و تنها مسلمانان را نبینند. یکی از دغدغه‌های من معرفی مسیحیت شرق است که اسلام را از نزدیک لمس کرده است.

این‌ها قادر اند معرف ما برای مسیحیان غرب باشند. مستند «بابلیون» هم با همین نگاه پیرامون مسیحیان عراق ساخته شده است. شهر موصل در بیشتر مواقع مرکز مسیحیت بوده که در لحظه حمله داعش آواره شدند. این مسیحیان گردان بابلیون را شکل داده و جنگ‌هایی هم علیه داعشیان انجام داده‌اند. کارهای بعدی من هم در همین موضوعات و فضاها کار شده است.

دفاع پرس: آیا وجود این کارهای به لحاظ مطالعاتی ارزشمند هستند یا تنها واجد ارزش‌های هنری اند؟

یک نکته مهمی که باید عرض کنم این است که ارزش کار شهید آوینی بعد از جنگ معلوم شد. من به هیچ وجه تشابهی با این شهید ندارم و قصد مقایسه هم ندارم با اینحال باید بگویم کارهایی که من و همکارانم در این عرصه انجام می‌دهیم، همین کارکرد را دارند. این مستندها ممکن است الان نمود چندانی نداشته باشند با اینحال بعدها این کارهای ارزش خود را پیدا خواهند کرد.

حتما بخوانید   «تن‌تن و سند باد» با تقریظ رهبر انقلاب به چاپ بیست و هشتم رسید

در مستند بحران در بیشتر مواقع نگاه هنری نیست حتی ثبت و انتقال مفاهیم جاری در صحنه و حقیقت است که برای فیلمساز ارزش دارد. معذوریت‌هایی مانند نور و نبود ابزارهای حرکتی باعث می‌شود که مستند بحران را تنها از جهت هنری مورد مطالعه قرار ندهیم، چرا که نفس تماشای مستند بحران فراتر از چیزهایی است که می‌بینیم.

یک پیشنهادی برای نهادهای دولتی دارم و اینکه کار در مستند بحران باید نظامند باشد و از حالت جزیره‌ای خارج شود که این کار یک حسن بزرگ دارد که از موازی کاری جلوگیری می‌کند. 

دفاع مقدس: می‌توانیم تعریفی جامع از مستند بحران داشته باشیم؟

به نظر من مسائل اعتقادی نقش مهمی در مستند بحران دارد. تولید چنین مستندی مانند جنگیدن در جبهه علیه دشمن است. یک هدف و انگیزه‌ای باید وجود داشته باشد تا شما را متقاعد کند تا دوربین به دست بگیرید؛ در اینجا دیگر مسائل مالی ارزش ندارد لذا آگاهی فرد مستندساز در این عرصه حرف اول را می‌زند.

دفاع مقدس: آیا در محیط مستند بحران فیلمسازان آمریکایی و اروپایی ورود یافته‌اند؟

بله؛ با اینحال نگاه آنها فارغ از معنویتی است که ما داریم. نگاه آنها بطور کلی ژورنالیستی است و چیزی را که دوست دارند، می‌سازند نه چیزی که واقعا هست. ما یک سری مفاهیمی داریم که در ظاهر ممکن است ساده و قابل فهم باشند با اینحال در حقیقت چنین نیستند. مبدل این مفاهیم به عکس ها کار راحتی نیست. مستندساز بحران باید با این مفاهیم آشنا باشد. جدای از این، تعاریف ما از انسانیت، ایثار، دفاع و … بطور کلی دارای اختلاف است. این اختلاف در نگاه‌ها باعث می‌شود تا در تولید مستند بحران در موضع جبهه مقاومت بطور کلی اختلاف داشته باشیم.

وجود ایران در منطقه با اسم یک کشور مهم در بحث مقاومت، در عرصه مستند بحران تعیین کننده است. کارهای مهمی هم ساخته شده با اینحال راضی کننده نیست. در کمال تاسف این نگاه در لحظه جنگ تحمیلی نبود. برای همین به غیر از مستند «روایت فتح» اثر مهمی نداریم؛ با این وجود در این سال‌ها با این سخت مواجه نیستیم با اینحال باید خود را قوی‌تر کنیم.

حتما بخوانید   نمایش موشک‌های بومی ایران در ماکس 2017

دفاع پرس: خدمات رسانی شبکه‌های تلویزیونی مانند افق و مستند به چه نحو است؟

شبکه افق سیما واقعا خیلی خوب از ما خدمات رسانی می‌کند. با اینحال یک عارضه‌ای دارد آن هم این نیست که یک بعدی رفتار می‌کند. همزمان با اینکه نباید تنها تریبون یک جناح باشد. این شبکه باید شرایطی ایجاد کند تا جذابیت‌های آن زیاد شود. تحت این شرایط تعداد تماشاگر‌ها بیشتر می‌شوند. با این وجود شبکه افق در سطح بالایی قرار دارد و توانسته مکان خود را بیابد. شبکه مستند در این سطح نیست درحالی که انتظار این است که این شبکه هم باید ژانرهای متعددی را پخش کند.

دفاع پرس: قصد ندارید سراغ مستند دفاع مقدس بروید؟ در این عرصه کارهای بسیاری می باشد که هنوز کسی سر وقت آن نرفته است؟

برای من کمی سخت است که وارد این عرصه شوم. من خود را وامدار نسل قبل می‌دانم. فاصله نسل‌ها هم دلیل دیگری است که با این وجود باید حل شود. باید بگویم که این عرصه هم باید به نسل‌های آتی انتقال بیابد. هم اینک شرایط برای من که در این عرصه کار می‌کنم، مهیا نیست تا به سوی مستند دفاع مقدس بروم. یک نکته هم می باشد که به آن باور دارم و این که این جبهه مقاومت پیشتر دفاع مقدس است و واقعا هم تفاوتی بین این دو نیست.

انتهای پیغام/ ۱۶۱ 

امیدواریم نوشته “نقش گردان «بابلیون» در نبرد با داعش/ در تولید «مستند بحران» باور حرف اول را می‌زند” مورد قبول علاقه مندان قرار گرفته است.

منبع

نویسنده : 
تاریخ انتشار : دی ۱۳, ۱۳۹۶
دسته بندی : فرهنگ و هنر

دیدگاههای کاربران