وفاداری به حقیقت سخت‌ترین کار در زندگینامه‌نویسی/ نیازمند ادبیات ماندگار هستیم

در باب فرهنگ و هنر نوشته ای داریم با عنوان “وفاداری به حقیقت سخت‌ترین کار در زندگینامه‌نویسی/ نیازمند ادبیات ماندگار هستیم” که امیدواریم مورد بهره برداری شما قرار بگیرد.

به نوشته خبرنگار فرهنگ و هنر دفاع پرس، «نصر‌ت‌‌الله محمود‌زاده» یکی از نویسندگان پیشکسوت ادبیات دفاع مقدس است. «محمد، مسیح کردستان» تنها یکی از کارهای فاخر این نویسنده شمرده می‌شود که به گفته وی ۱۵ سال‌ برای نگارش آن زحمت کشیده‌ است. این کتاب زندگی‌نامه داستانی شهید «محمد بروجردی» فرمانده سپاه غرب کشور است که انتشارات روایت فتح آن را به چاپ رسانده؛ این نویسنده به نحوی در کارهای خود «پشت پرده جنگ» را به تصویر کشیده است.

وی به خاطر پرداخت وفادارانه، ساده و ملموس و پرهیز از هرگونه اغراق‌گویی کارهای بی بدیلی را از خود به یادگار قرار داده به گونه‌ای که بسیاری از فعالین این عرصه، محمودزاده را «جزیره ناشناخته در اقیانوس ادبیات استقامت» می‌دانند که از نمونه کارهای ایشان می‌توان به «شب‌های قدر کربلای پنج»، «رقص مرگ»، «سنگرساز بی سنگر»، «مسیح کردستان»، «عقیق» ، «سفر سرخ»، «بستر آرام هور»، «فریاد برآور شلمچه»، «پای گلدسته کوهستان»، «بعد از محمدالدوره» و «بام کردستان» اشاره نمود.

محمود‌زاده این دفعه در شکل جریان کوتاه بروزترین کتاب خود را با عنوان «آدم شویی» از جانب انتشارات نیستان روانه مارکت نشر کرده؛ جریان‌هایی که به عوارض جنگ و مشکلات جانبازان ۸ سال دفاع مقدس در جامعه می‌پردازد. خبرنگار دفاع پرس به بهانه انتشار این سری دستان‌ کوتاه با «نصر‌ت‌‌الله محمود‌زاده» به گفت‌وگو پرداخته که پیشتر می‌خوانید:

دفاع پرس: آقای محمود‌زاده! بعد سال‌ها نوشتن زندگی‌نامه داستانی با کتاب «آدم شویی» سر وقت جریان کوتاه رفته‌اید، دلیل این انتخاب چه بوده است؟

من بررسی ها گسترده‌ و متنوعی در ابعاد مختلف برای کارهایم پیرامون شخصیت‌های مختلف انجام می‌دهم؛ به همین واسطه با شخصیت‌ها، موقعیت‌ها و مکان‌های مختلف جنگ آشنا می‌شوم. در این بررسی ها با مسائل مختلف جنگ روبرو می‌شوم که در دل آن‌ها با حوادث و وقایعی مواجه می‌شوم که قابل تامل است.

حتما بخوانید   حضور عده ای جانبازان شیمیایی و هنرمندان ایرانی در مراسم سالگرد فاجعه اتمی هیروشیما

من این سوژه‌ها را گوشه ذهنم قرار می‌دهم و بخاطر اهمیتی که دارند از راه ویژه خودشان وارد می‌شوم. یکی از همین کارها حقیقت تلخ زندگی جانبازان بعد از جنگ و حتی چگونگی جانباز شدنشان در دل جنگ است که چه شرایط سختی را می‌گذرانند و بعدا می‌بینیم به جای اینکه بیشتر دیده شوند، کمتر دیده می‌شوند.

کنار هم گذاشتن این اتفاقات من را به این نتیجه رساند که برای این قشر از رزمندگان دفاع مقدس باید وقت بگذارم چرا که برای این عزیزان خیلی کم وقت قرار داده شده و الکی مظلوم بنا شده‌اند و عده ای‌ آن‌ها را مبدل به پلی برای مکان خودشان کرده‌اند. جریان‌های کتاب آدم شویی متمرکز بر جانبازان ۲ عملیات والفجر مقدماتی و کربلای ۴ است که زندگی تلخی را روایت می‌کند.

خیلی از جانبازان که کتاب‌های ما را می‌خوانند توقع دارند ناگفته‎‌ها، گفته شود. احساس کردم دینی بر من است که باید انجام شود و لذا ترغیب شدم تا سری جریان‌هایی را در شکل کتابی پخش کنم. این جریان‌ها با اینکه مقداری تلخ است با اینحال ضروری بود نوشته شود تا نارضایتی‌ها رفع شود. مشکلات جانبازان نیاز به آرامبخشی قوی داشت که قلابی نباشد به همین خاطر با جریان کوتاه دغدغه های ‌آن‌ها را نوشتیم.

دفاع پرس: پرداختن به دغدغه های جانبازان تغییر نگاه در نوشتن شماست؟

نه، نه! من نمی‌توانم تنها زندگینامه داستانی کار کنم چراکه مسئله من همه ابعاد دفاع مقدس است. هر صحنه و اتفاق این موضوع را می‌نویسم و اگر ضروری باشد رمان هم می‌نویسم با شرایطی که در قبلی نوشته‌ام. مسئله سوژه تعیین می‌کند که من کار را به روش جریان کوتاه یا زندگینامه، مستند یا زندگینامه داستانی به نگارش در آورم.

حتما بخوانید   ماجرای نجات آیت الله نجفی مرعشی از مرگ، توسّط امام لحظه (عج)

اکنون چون من بیشتر زندگینامه داستانی بیشتر تلاش نموده‌ام من را به این قالب می‌شناسند با اینحال اینطور نیست که من محدود به یک قالب ویژه باشم.

دفاع پرس: جهان زندگی‌نامه نوشتن با جریان کوتاه چقدر با هم دارای اختلاف است؟

در زندگی‌نامه‌داستانی از اول متعهد می‌شوید به بیان حقیقت‌ها با این وجود با قلم نویسنده؛ خواننده وقتی زندگی‌نامه‌داستانی می‎‌خواند واقعاً باید با همان شخصیت روبرو باشد که وجود داشته، این کار سختی است. علي الخصوصً اگر بخواهید درونگرایی، برونگرایی و یا ایدئولوگ بودن و عملیاتی بودن فرد را نشان دهید که نیاز به شخصیت‌سازی است. وفاداری به حقیقت، سخت‌ترین و جدی ترین کار در زندگینامه نویسی است با اینحال در جریان کوتاه نه، چنین نیست.

در جریان کوتاه یک سوژه می باشد؛ و در پردازش دست نویسنده باز است. پرداخت جریان کوتاه با زندگینامه فرق دارد و اینگونه نیست که مرتبط شخص مخصوصی باشد با اینکه با استناد به رابطه با شخصیت‌های بیرونی در پرداخت بهتر می‌شود رفتار کرد و وفاداری ندارد چرا که شخصیت متمرکزی ندارد. در کل جریان کوتاه و رمان نیز نباید فاصله چندانی با حقیقت جامعه بیرونی داشته باشد. لذا وفاداری به شخصیت و جهان بیرونی جامعه که مرتبط به جانباز است نیز لحاظ شود.

دفاع پرس: شما جریان کوتاه را ادامه خواهید داد یا اینکه بازهم وفادار به زندگی‌نامه نویسی هستید؟

جریان کوتاه برای من شامل سری سوژه‌هایی است که در دل بررسی ها به خاطر من وارد می‌شود. نوشتن جریان کوتاه برای من به این دلیل بوده که سوژه توانایی کار بلند نداشته حتی سوژه کوچکی است که باید در شکل جریان کوتاه نوشته شود. این سوژه‌ها بعد از مدتی زیاد می‌شوند و سری جریان می‌شوند.

حتما بخوانید   پخش ویژه برنامه زنده «عصر» با مسئله کنفرانس افق نو از شبکه افق

من اصلا دنبال جریان کوتاه نیستم با اینحال آن چیزی که احساس می‌کنم تنها در این قالب نوشته می‌شود را می‌نویسم. در حقیقت سوژه تعیین کننده نوع قالب جریان است.

دفاع پرس: به نظرتان آیا ضروری نیست تغییر رویکردی در تولید کارهای ادبی جنگ انجام شود؟

در لحظه جنگ نوع نگارش فرق دارد با اینحال وقتی جنگ تمام می‌شود حرف‌های متفاوتی باید زده شود و نیاز به ادبیات ماندگار است. این ادبیات ماندگار شامل کارهای تاریخی و مستند است. این کارهای برنامه‌های درازمدتی هستند که در بررسی ها بعدی به آن استناد می‌شود.

بله نیاز به نگاه تازه در ادبیات می باشد چراکه نیازمند رمان‌هایی هستیم که حرف اول را بزنند. موفقیت‌های چشم‌گیری داشتیم با اینحال رویکردی ضروری داریم که چگونه یک رمان در هر زمانی و هر جامعه‌ای حرف برای گفتن داشته باشد و نو باشد. مانند رمان‌های ماندگاری که در روسیه، آمریکا و فرانسه نوشته شده است. این رویکردی است که امروز به آن نیاز داریم؛ رمان‌هایی بنویسیم که هیچ وقت کهنه نشوند و برای هر نسلی نو باشد. خواننده داشته باشد و عوض شدن خواننده با عوض شدن نسل‌ها اثری بر روند آن نداشته باشد.

انتهای پیغام/ ۱۲۱

امیدواریم نوشته “وفاداری به حقیقت سخت‌ترین کار در زندگینامه‌نویسی/ نیازمند ادبیات ماندگار هستیم” مورد قبول علاقه مندان قرار گرفته است.

منبع

نویسنده : 
تاریخ انتشار : تیر ۳۱, ۱۳۹۷
دسته بندی : فرهنگ و هنر

دیدگاههای کاربران